Afdrukken

Artikel

burghorn 1

Tegen de west­elijke bebouwing van Scha­gen aan, in de driehoek tussen de Oudedijk, de Valkkogerdijk en de West­friese Omringdijk, ligt de polder Burghorn. Burghorn behoort tot het zoge­noemde nieuwe land, maar bevat blijkens een opgrav­ing in 2008 toch al teke­nen van bewon­ing in de 7e eeuw. De bodem bestond uit veen, dat bewoon– en bew­erk­baar werd gemaakt door het graven van afwa­ter­ingss­loten en de aan­leg van dijk­jes. Gevolg was dat het veen ging inklinken en op den duur weer aan de zee ver­loren ging. De bewon­ers wer­den terugge­dreven naar de kreekruggen ten oosten van Schagen.

Burghorn bleef daarna eeuwen­lang bui­tendijks gebied, ook toen rond 1200 de eerste ringdijk om West­fries­land tot stand kwam. Deze was een aaneen­scha­kel­ing van bestaande dijken en dijk­jes, waar­van onder andere de Valkkogerdijk (des­ti­jds Scager­dam geheten) en de Oudedijk deel uit­maak­ten. De toen­ma­lige Omringdijk maakte dus aan de west­kant van Scha­gen een ferme slinger land­in­waarts en Scha­gen lag pal aan zee. De Omringdijk bood bescherming, maar brak in de geschiede­nis meerdere malen door, met tien­duizen­den slachtof­fers tot gevolg.

burghorn 2Toen op 20 novem­ber 1248 een hevige stor­mvloed via het Zee­gat van Zijpe diepe bressen sloeg in de Scager­dam, liep een groot gebied ten zuiden van Scha­gen onder water. Daar vor­m­den zich meren, ook wel waar­den genoemd, van welke de Heer­hugowaard de groot­ste was. Rond Scha­gen herin­neren diverse wie­len nog aan de dijk­breuk van 1248, zoals het Schager­wiel en het Keins­mer­wiel. De wegges­la­gen delen van de Valkkogerdijk en de Oudedijk wer­den her­steld, met kro­n­kelin­gen rond de ontstane wielen.

Het bui­tendijkse wad­denge­bied werd in de eeuwen nadien door aan­voer van zand en klei ondieper en kwam op den duur een groot deel van de tijd droog te liggen. Op 2 maart 1456 gaf Philips van Bour­gondië aan zijn half­broer Willem van Beieren, Heer van Scha­gen, uit om te bedijken ‚een ham of hoek slik, strekkende langs de heer­lijkheid van Scha­gen en den ban van ‚t Nieuwe Land, als van Sint Maartenskerk in ‚t voorzegde Nieuwe Land afgaande regt uit tot Burghorn’. De dijkaan­leg rond de slik­gron­den deed in 1461 de polder Burghorn ontstaan. De eerste welover­wogen lan­daan­win­ning van for­maat, ruim 300 hectare, was een feit. In het begin kon de hoog gele­gen polder afwa­teren op de polder Scha­gen. Maar na ver­loop van tijd daalde het maaiveld. Gelukkig was in het begin van de 15e eeuw de wind­wa­ter­molen ontwikkeld, die afwa­ter­ing naar hoger gele­gen water mogelijk maakte. Ook in de polder Burghorn werd er een gebouwd (1467), achter de huidige camp­ing. Later daalde het oude veenge­bied van Scha­gen door ver­be­terde bema­l­ing sterker dan Burghorn, zodat de molen daar over­bodig werd.ber 1248 een hevige stor­mvloed via het Zee­gat van Zijpe diepe bressen sloeg in de Scager­dam, liep een groot gebied ten zuiden van Scha­gen onder water. Daar vor­m­den zich meren, ook wel waar­den genoemd, van welke de Heer­hugowaard de groot­ste was. Rond Scha­gen herin­neren diverse wie­len nog aan de dijk­breuk van 1248, zoals het Schager­wiel en het Keins­mer­wiel. De wegges­la­gen delen van de Valkkogerdijk en de Oudedijk wer­den her­steld, met kro­n­kelin­gen rond de ontstane wielen.

De door Willem gelegde afs­luit­dijk, sinds­dien deel van de West­friese Omringdijk, heet tussen Sint Maarten en de Oudedijk nog steeds de Nieuwe Dijk.

Bron­nen

BRON­NEN:

Reac­ties

Video’s