Artikel

Jan van Ketel

Jan van Ketel

Jan Eng­bert Lazon­der van Ketel, geb. 8 augus­tus 1905 te Scha­gen, overleden15 augus­tus 1974. Gehuwd met
Cor­nelia Schaaf­sma op 20 augus­tus 1933. Beroep: boekdrukker

Jan van Ketel hield zich voor­namelijk ille­gaal bezig met het „dag­blad Het Nieuws”. Jan van Ketel was 35 jaar toen de oor­log uit­brak. Hij was pas voor zichzelf begonnen in een drukker­i­jtje met kan­toor­boekhan­del aan de Molen­straat. In de voor­mo­bil­isatie kwam hij op Texel terecht, waar hij geen gevecht­shan­delin­gen meemaakte. Ook heeft hij tij­dens de oor­log, met onder­duik­ers, geweld en honger weinig te maken gehad. Jan van Ketel ver­af­schuwde geweld. Wellicht was hij ook daarom niet betrokken bij sab­o­tage en andere acties van het verzet.

Hoewel je in het begin van de oor­log niet veel van de Duit­sers merkte was de fam­i­lie van Ketel vre­selijk tegen de mof­fen en nogal fanatiek vri­jhei­d­slievend. Mede daarom is hij in de laat­ste oor­logs­jaren mee gaan werken aan „Het Nieuws”. Voor de nieuws­gar­ing werd in huize van Ketel geluis­terd naar radio Oranje, via een ont­vanger die tot het eind van de oor­log onont­dekt bleef in een met behang weggew­erkte bed­stee. Er heeft eens een man meegeluis­terd, die van de NSB was en fout bleek te zijn, maar hij heeft van Ketel niet verraden.

Op een zondag­mor­gen waren ze in de drukkerij bij van Ketel aan het tikken en sten­cillen toen er opeens een hoge Duitse officier in de winkel stond en naar sten­cil­pa­pier vroeg. Miss­chien had­den ze zo’n kran­tje onder ogen gehad. Jan van Ketel liet de „klant” ander sten­cil­pa­pier zien, die daarna zon­der prob­le­men vertrok. Wel werd er op een mid­dag plot­sel­ing geweergek­let­ter en geschreeuw geho­ord, ter­wijl ze in de andere kamer naar de radio luis­ter­den. Een ogen­blik dacht iedereen dat ze erbij waren, maar het bleken Mon­goolse sol­daten te zijn die de fiets van Jan meena­men.
De gemeente liet af en toe bonkaarten bij hem drukken. Daar stond dan wel iemand bij maar het lukte toch om bonkaarten te laren verd­wi­j­nen. Van Ketel had een Hei­del­berger drukau­tomaat staan die soms twee vellen ineens pakte en dat was voor een leek niet te zien. Deze bonkaarten wer­den verdeeld onder Joodse buurt­be­won­ers. Ook heeft Jan van Kerel een paar keer voor Joodse buurt­be­won­ers per­soons­be­wi­jzen ver­valst. Op een hand­drukper­sje voor vis­itekaart­jes. Met foto, stem­pels en handteken­ing was dat erg moeil­ijk, maar het lukte. Hij liet in zijn drukkerij ook valse dok­tersverk­larin­gen maken, waarop afkeur­ing voor uitzend­ing kon vol­gen. Achteraf besefte hij pas welk gevaar hij liep. Jan van Ketel is in 1974 overleden.

Bron­nen

Reac­ties