Artikel

Aan het einde van de veer­tiende eeuw raak­ten vrouwen geïn­spireerd door de Mod­erne Devotie. Een stro­ming die mede ontstond onder invloed van het gedacht­en­goed van Geert Groote uit Deven­ter en later Thomas à Kem­pis uit Kem­pen bij Krefeld.
Net als in vele andere West-​Friese plaat­sen gin­gen de vrouwen als Zusters in een gemeen­schap bij elkaar wonen.

Mede door de steun van Frater Paulus Albertz van Medem­b­lik besloten zij rond 1400 in een Con­vent te gaan wonen. Paulus Albertz was een directe vol­geling uit de kring van Geert Groote en een per­soon die van groot belang is geweest voor de mod­erne Devotie in West Fries­land. Op advies van dezelfde Paulus Albertz sloten ze zich in 1421 aan bij het Kapit­tel van Utrecht, een Kapit­tel van de Mod­erne Devotie. Dit Kapit­tel was bedoeld voor Mod­erne Devoten die vol­gens de derde regel van Fran­cis­cus wilden leven. Van­daar dat zij ook wel „Ter­tiaris­sen” wer­den genoemd. Fran­cis­cus had verder niets met dit Kapit­tel van doen. Het Bis­dom gaf alleen toestem­ming indien de gemeen­schap voor een leefregel had gekozen. Het gevolg daar­van was dat er meer kloost­ers ontston­den. Vanaf het moment van toestem­ming mochten de Zusters een kapel laten bouwen en een kerk­hof inrichten.

De Zusters van de Mod­erne Devotie in Scha­gen zorgden voor vreemdelin­gen, zieken en armen. Om brood op de plank te kri­j­gen waren zij actief met hand­ni­jver­heid zoals met een spin­nerij. Ook exploiteer­den zij een bier­brouw­erij om de kloost­erge­meen­schap van deze belan­grijke eerste lev­ens­be­hoefte te voorzien. Immers de kwaliteit van het drinkwa­ter was onbe­trouw­baar en zorgde voor ziek­ten als cholera en tyfus. Of ook bier geleverd werd aan de inwon­ers van Scha­gen is niet bek­end.

Het St. Catha­rina Klooster stond op de hoek van de Hoogz­i­jde (thans Gedempte Gracht) en de Bag­i­j­nen­laan (thans Laan). Omdat het klooster geen Bag­i­j­nen of Grauwzusters gek­end heeft is de naam „Bag­i­j­nen­laan” in feite onjuist. Immers de Zusters van het St. Catha­rina klooster had­den formeel voor een leefregel gekozen.
Door de Refor­matie kwam in 1576 kwam er een eind aan het actieve kloost­er­leven in Scha­gen. Op min of meer dwin­gend advies van de Prins Willem van Oranje kre­gen de gebouwen, waaron­der het gasthuis, een andere bestem­ming. Net zoals de meeste kloost­ers in West Fries­land werd het St. Catha­rina klooster een weeshuis.

Dit artikel is gebaseerd op infor­matie over het Catha­rina klooster van de Uni­ver­siteit van Lei­den, Vrije Uni­ver­siteit en de Mod­erne Devotie Beweging

Plat­te­grond: linkson­der het St. Catha­rina klooster, hier genoemd ‚Bag­i­jn­hof’, het com­plex bestaat uit ca. 8 gebouwen

Schagen klooster

Afbeeld­ing van het Weeshuis gezien vanaf de Bag­i­j­nen­laan, thans Laan
2 RANH 015