Artikel

Het fre­gat Schager Roos

Fregat Schager Roos - Willem van de Velde de Oude

De slag in de Sont

Slag in de Sont

Ten koste van de Denen proberen de Zwe­den lange tijd hun con­t­role op het Oost­zeege­bied te ver­groten. In 1656 blokkeren zij de haven­stad Danzig en in 1658 verk­laart de Deense kon­ing Zwe­den de oor­log. Zijn leger kan niet tegen de Zwe­den op en bin­nen de kort­ste keren staan de Zwe­den voor de poorten van Kopen­hagen en sluiten met hun schepen de Sont af zodat het han­delsver­keer stil komt te liggen. Gezien de Ned­er­landse belan­gen van de han­del in het Oost­zeege­bied kan de Repub­liek der Verenigde Ned­er­lan­den dit niet over zijn kant laten gaan.

In okto­ber 1658 varen 41 oor­logss­chepen en 60 koop­vaarders onder lei­d­ing van admi­raal Jacob van Wasse­naar van Obdam en de vice-​admiraals Witte de With en Pieter Florisz. naar de Sont.

Op 8 novem­ber 1658 ont­brandt een zware strijd. Aan beide kan­ten vallen hon­der­den doden, waaron­der De With en Pieter Florisz. Uitein­delijk kun­nen de koop­vaarders door­varen naar Kopen­hagen en trekken de Zwe­den zich terug. Echter beide oev­ers van de Sont bli­jven nog in han­den van de Zwe­den. Tij­dens deze slag wordt het koop­vaardi­jschip Rosen op de Zwe­den veroverd . Ver­moedelijk is de Schager Roos de voor­ma­lige Rosen. De kanon­poorten lijken der­mate op elkaar dat deze vooron­der­stelling aan­nemelijk is.

De slag bij Lowestoft

Battle Lowestoft

De Schager Roos vecht mee in tweede Engelse oor­log in de slag bij Low­est­oft op 13 juni 1665. De Schager Roos maakt dan deel uit van een eskader onder lei­d­ing van vice-​admiraal Cor­nelis Tromp. Cor­nelis Joosten Smient uit Hoorn is de kapitein van de Schager Roos. De beman­ning bestaat uit 130 zeel­ieden en 20 soldaten.

Van de 103 Ned­er­lands schepen gaan 17 ver­loren, waaron­der het vlaggeschip De Een­dragt dat met admi­raal van Wasse­naar van Obdam in de lucht gaat. Het is niet bek­end wat er van de Schager Roos gewor­den is na deze zeeslag.

De tocht naar Chatham

Chatham

Bran­dende schepen van de Engelse vloot

De Engelsen beheersen na deze over­win­ning een jaar lang de zee. Echter op 11 augus­tus 1665 kri­jgt Michiel de Ruyter als luitenant-​admiraal de lei­d­ing over de Ned­er­landse vloot. Onder de bescherming van de Ruyter komen de vele retourvloten veilig thuis. Boven­dien schaart Lodewijk de Veer­tiende zich aan de zijde van de Repub­liek. Er wor­den in een korts tijds­bestek veel nieuwe schepen gebouwd. In 1665 wor­den er 27 te water gelaten, waar­van 8 met meer dan 70 kanon­nen. In 1666 komen er nog eens 25 bij, zes daar­van zijn zwaar­be­wapend. Enge­land komt in diezelfde peri­ode niet verder dan 12 schepen, waar­van 2 zwaar­be­wapend. De repub­liek geeft op grote schaal kaper­brieven uit. Hier­door wor­den 418 Engelse koop­vaarders buit­ge­maakt en komt de Engelse han­del met het con­ti­nent tot stil­stand. Aan de tweede Engelse oor­log komt een eind na, de voor de Engelsen verned­erende, tocht naar Chatham op 31 juli 1667. Het vre­desver­drag van Breda wordt ges­loten. Die vrede zou niet lang duren de derde Engelse oor­log (16721678) was in aantocht.

michiel de Ruyter

Ger­aad­pleegd:
Saken van Staet en Oor­logh, 16641666, uit­gegeven 1670, auteur Lieuwe van Aitzema
Ned­er­lands Instu­tuut van Mil­i­taire His­to­rie
Omnia — Willem van de Velde de Oude

Mar­i­tiem Museum Rotterdam

Bron­nen

Reac­ties