Artikel

Op 5 juli 1883 wordt op ini­ti­atief van het hoofd der open­bare lagere school, de heer W. Kloeke, te Scha­gen een zwem– en bad­v­erenig­ing opgericht. De Schager Wiel wordt gekozen tot het best geschikte water om ‚zon­der gevaar en behoor­lijk beschut zich te kun­nen baden’. Om twi­jfel aan de gezond­hei­d­saspecten voor te zijn, verbindt dok­ter Ens­ing zich aan de verenig­ing als advis­erend geneeskundige. De zwemv­erenig­ing kri­jgt de exo­tis­che naam Wielialia, in 1896 tot West­friese pro­por­ties terugge­bracht en gewi­jzigd in De Wiel.

Intussen is in Scha­gen een afdel­ing opgericht van Het Witte Kruis. HWK bei­jvert zch voor hygiëne en gezond­heid in brede zin. De verenig­ing heeft een katholieke grond­slag. HWK begint rond 1900 een eigen zwemgele­gen­heid in de Langes­loot, maar de vervuil­ing daar noopt tot ver­huizen. In 1905 sticht HWK aan de Wiel, naast het reeds bestaande open­bare bad, een ‚volks­bad­plaats’. Zo beschikt Scha­gen zomaar over twee zwem­baden, die in 1930 nog eens fors wor­den uit­ge­breid. In pais en vree, want bij de open­ingsre­cep­tie van het Witte Kruis­bad is ook het bestuur van De Wiel uitgen­odigd. ‚De heer Sch­ene voerde het woord namens „De Wiel” en sprak als goede buur den wen­sch uit dat van de inricht­ing een flink gebruik zal wor­den gemaakt. Zijn vereenig­ing ziet in deze inricht­ing geen con­cur­rente van haar inrichting.’

In de jaren daarna slaan de ver­houdin­gen tussen De Wiel en HWK om, vooral door­dat HWK – voor wie het zwem­bad een neve­n­ac­tiviteit is – zijn bad gratis open­stelt. Bij De Wiel betalen de leden een con­tribu­tie, die in de cri­sis­jaren zwaar op de huishoud­porte­mon­nee drukt. In 1938 wordt tij­dens een ver­gader­ing van De Wiel, dat dan 80% van zijn leden is kwi­jt­ger­aakt, nijdig gekeken naar de con­cur­rent! Daar zwem­men ‚niet-​leden en beter gesitueer­den’ gratis en voor niks. ‚Deze men­schen leven van de roof’ vindt de voorzit­ter. Zij ‚par­a­siteren op ons zwem­bad, door bijv. ons vlotje voor zon­nebad te gebruiken’. Hier wreekt zich het feit dat tussen de beide zwem­baden in het open Wiel­wa­ter geen afschei­d­ing ligt. De beide besturen tre­den in over­leg en ont­dekken wellicht dan al dat er meer is dat ze bindt, dan dat ze verdeeld houdt. In wed­erz­i­jdse leden­ver­gaderin­gen wor­den de scherpe kan­t­jes gladgeslepen en in 1941 fuseren de twee tot zwemv­erenig­ing De Wiel.

zwembad 1

In 1969 wordt het gebied rond de Schager Wiel onderdeel van het bestem­mings­plan van de nieuwe wijk Walder­vaart. Het oude buiten­bad wordt in 1975 ver­van­gen door een overdekt zwem­bad. Een buur­tini­ti­atief om in de Schager Wiel een stadsstrand aan te leggen wordt in 2006 door de gemeente gehonoreerd. Rond het buiten­bad wordt het eeuwe­noude kerken­pad naar Valkkoog in ere her­steld. Heden en verleden gaan aan de Schager Wiel weer hand in hand.

zwembad 2

zwembad 3

zwembad 4

Bron­nen

BRON­NEN:

  1. Schager Courant

Reac­ties