Artikel

Siem en Wim Plukker

Siem en Wim (met hoed) Plukker


1)Wilhelmus Ger­ar­dus Plukker, geb. 26 novem­ber 1906 te Scha­gen, overleden 13 decem­ber 1970, gehuwd met
M.Dekker. Beroep: typograaf
2) Simon Johannes Plukker, geb. 7 augus­tus 1911 te Scha­gen, overleden 2 sep­tem­ber 1948 te Scha­gen. Gehuwd met Schot­ten. Beroep: meubelmaker/​typograaf

Wim en Siem Plukker zijn vooral bek­end door het drukken van ille­gale lec­tuur vanuit de drukkerij, annex boekhan­del aan de Gedempte Gracht, die zij dreven samen met hun moeder. Daar wer­den onder meer geheime mil­i­taire rekenin­gen prak­tisch onder de ogen van de Duit­sers achterge­houden, valse beschei­den gedrukt en ille­gale bladen ver­vaardigd. De gebroed­ers Plukker ver­vaardig­den 48.000 exem­plaren van het ille­gale blad Vrij Ned­er­land, 60.000 exem­plaren van deal even ille­gale Typhon en 10.000 exem­plaren van de Luis­ter­vink. Verder hebben zij, voor ver­sprei­d­ing aan onder­duik­ers, valse ontslag­be­wi­jzen uit arbei­ds­di­enst, legit­i­matiebe­wi­jzen, inlegvellen van stamkaarten en dergelijke gedrukt. Nadat in Scha­gen in 1942 de „Divi­sion­sstab Nordholland-​Nord” werd gelegerd, moesten veel geheime stukken wor­den gemaakt. Dat gebeurde onder meer bij Plukker, onder toezicht van Duitse mil­i­tairen. De „afdel­ing” licht­drukkerij werd daar­toe gevorderd. Siem Plukker zwaaide hier de scepter en liet niet toe dat Duit­sers de machines zelf gin­gen bedi­enen. Vaak stelde Wim Plukker de licht­druk­ma­chine moed­willig ver­keerd af, zodat de Duit­sers de afdrukken niet goed kon­den kri­j­gen. Omdat de Duit­sers er bijbleven staan viel het Plukker moeil­ijk, een teken­ing of kaart achter te houden. Toch waren ze voor het verzet erg belan­grijk en boven­dien waren de gegevens over mij­nen­velden, geschut­stellin­gen, richt­pun­ten van artillerie ere.onfeilbaar omdat de Duit­sers er zelf mee moesten werken. Om een licht­druk in han­den te kri­j­gen, ver­vaardigde hij er een extra, die in de ontwik­kel­ingskoker met ammo­niak achterbleef of op een andere manier werd wegge­mof­feld. Ook zijn echtgenote speelde daar­bij vaak een rol. Zij moest de Duit­sers aflei­den, melk aan­bieden of de kinderen naar bin­nen laten gaan. Er werd zelf, als aflei­d­ings­ma­n­oeu­vre, aan de Duit­sers gevraagd de kinderen te fotograferen. Als de Duit­sers weg waren ging Siem Plukker altijd zo snel mogelijk naar Frits Bon­ge­naar. Bon­ge­naar speelde als hoofd van de Schager spi­onage­di­enst de infor­matie door naar de geallieerden.

Een­maal is Siem zich onaan­ge­naam bewust geweest van de mogelijke gevol­gen van het verzets– werk. Dat was toen hij, wellicht vlak nadat hij een licht­druk naar Bon­ge­naar had gebracht, in de Laan door Duit­sers staande werd gehouden. Hij heeft daar twintig minuten tegen een Muur ges­taan. In die twintig minuten is er heel wat door hem heen gegaan.
Het drukker­i­jtje aan de Gedempte Gracht werd ook voor andere verzets­doelein­den gebruikt. Als je goed luis­terde, kon je op de Gracht de machines horen van de vee­lal nachtelijke drukac­tiviteiten van de ille­gale bladen. Het Zaanse ille­gale blad De Typhoon is tot het eind van de oor­log bij Plukker gedrukt. De kopy werd weke­lijks, ver­bor­gen in een stang van een „kram­me­nakkige fiets met houten ban­den”, naar Scha­gen gebracht. Frits Bon­ge­naar regelde dat er stroom was om kran­ten te drukken. Er werd meestal gedrukt vanaf een uur of acht ‚s avonds. Bij het drukken stond er altijd twee man op de uitk­ijk bij de poort naar de Gedempte Gracht. Zodra er onraad was , moest het licht uit en werd alles stil. Over de sloot achter de drukkerij lagen planken. De vluchtroute voerde naar de Nieuw­straat en er was een schuil­mo­gelijkheid in de nabij gele­gen Aloy­siuss­chool, waar ook clichés, bonkaarten, stem­pels en ander belas­tend mate­ri­aal kon­den wor­den verstopt.

De ver­sprei­d­ing van De Typhoon werd voor­namelijk door meis­jes en vrouwen gedaan, tot in Den Haag, Haar­lem en Zeve­naar toe. Siem Plukker hield zich voor­namelijk bezig met het druk­w­erk, Wim Plukker was daar­naast actief in het gewapende verzet. Hij maakte deel uit van de Lan­delijke Organ­isatie voor hulp aan onder­duik­ers (LO) in Zijpe en later van het plaat­selijke dis­trict van de Bin­nen­landse Stri­jd­krachten. Wim was daar­door veel weg en had daar­bij altijd een revolver op zak. Hij was onder meer betrokken bij het opblazen van een brug waar een muni­ti­etrein naar Den Helder over­heen moest. Wim Plukker was overi­gens iemand die meer in de organ­isatie dan in de uitvo­er­ing zat. Des­on­danks bevond zich de opslag van muni­tie een wapens achter de let­terkas­ten in de drukkerij. Op zolder waren de springstof­fen opgeslagen.

De gebroed­ers Plukker zijn nooit gear­resteerd, maar Siem werd aan het eind van de oor­log door de Duit­sers „vogelvrij” verk­laard in ver­band mee sab­o­tage. Hij is toen een half jaar als „boerenknecht” onderge­do­ken geweest op een boerderij.

Bron­nen

Reac­ties